Με τι άλλο τρόπο να ευχηθείς Καλή Χρονιά στις αναγνώστριες αλλά και στους αναγνώστες που λατρεύουν το ταγκό, όταν έρχεσαι από την Αργεντινή και συγκεκριμένα από το  Μπουένος Αιρες.

Διότι, αν δεν κάνω αυτό τον πρόλογο, θα είναι πολύ «ξεκούδουνο» αυτό που ακολουθεί και το οποίο το «φύλαγα» για εδώ, μόλις θα γυρνούσα από το μακρύ ταξίδι της περιπλάνησης στο Νότιο Ημισφαίριο.

Αλήθεια, είναι το Μπουένος Αιρες μια πόλη ερωτική; Όχι, είναι πάνω από όλα μια πόλη γοητευτική. Ερωτικό είναι το ταγκό αλλά κι αυτό έχει τους δικούς του κανόνες για το τι είναι έρωτας .

Αυτό που μου έκανε πρώτιστη εντύπωση, για να αποβεί στη συνέχεια και κυρίαρχη, είναι πως το ταγκό διαποτίζει την κουλτούρα αν όχι ολόκληρου του αργεντίνικου λαού, τον οποίο δεν έζησα τόσο στο σύνολο του, τουλάχιστον την πόλη του Μπουένος Αιρες. Το ταγκό είναι μέσα στην κουλτούρα, την καθημερινή. Το βρίσκεις παντού, το συναντάς παντού, το ακούς παντού, το αισθάνεσαι παντού. Να εξηγήσω αυτό το «παντού» ώστε να μην εκληφθεί ως δημοσιογραφική ή αρθρογραφική ευκολία, που στο τέλος δεν σημαίνει και τίποτα.

Το ταγκό στο Μπουένος Αιρες χορεύεται σε κέντρα, σε ζαχαροπλαστεία, σε αποθήκες, σε ανώγεια κι υπόγεια, σε θέατρα. Α, ναι. Δεν είναι μια τουριστική «ατραξιόν» τα θέατρα με το ταγκό όσο κι αν σπεύδουν σε αυτά οι τουρίστες. Όμως, όχι μόνο οι τουρίστες αλλά κι οι ίδιοι οι ντόπιοι. Πολλά και μεγάλα θέατρα έχουν πρόγραμμα ταγκό, είναι κάτι σαν κλασικό μπαλέτο για αυτούς, όπως δηλαδή έχουν οι Ρώσοι το κλασικό μπαλέτο που κάθε τουρίστας θέλει να δει μια παράσταση τέτοια αλλά κι ο Ρώσος δεν απέχει. Πως θα γινόταν; Το ίδιο δεν απέχει κι ο Αργεντίνος. Ολοι αυτοί οι χορευτικοί θίασοι που περιοδεύουν ανα την Ευρώπη (με πρώτο και κύριο σταθμό τη Ρώμη όπου έχω δει άπειρες παραστάσεις ταγκό αργεντίνικων συγκροτημάτων που περνούν από εκεί κάθε τόσο) κι έρχονται ενίοτε και στην Ελλάδα είτε σε φεστιβαλικές παραστάσεις του καλοκαιριού είτε σε μεγάλους, χειμερινούς , θεατρικούς χώρους- όλοι αυτοί από αυτά τα θέατρα έρχονται.

Υπάρχουν οι «ταγκερίες» όπου σε μια τέτοια έκανα «ρεβεγιόν» Χριστουγέννων που δεν είχε καμμία σχέση ούτε με Χριστούγεννα με τους 38 βαθμούς κελσίου τη μέρα και στους 32 τη νύχτα, ούτε και με ρεβεγιόν αφού πήγαινες για τη μεγάλη βραδιά να χωθείς ανάμεσα σε εκείνους , κι αυτούς να απολαύσεις, που σε έμπαζαν στο ερωτικό , μελαγχολικό, μουσικό κλίμα.

Κι υπάρχουν κι οι «μιλόνγκες». Εκεί είναι το σημείο αιχμής, εκεί καταλαβαίνεις το ταγκό και πως βγαίνει μέσα από τα σπλάχνα μιάς κουλτούρας, ενός λαού, μιάς πόλης, μια χώρας.

Στις «μιλόνγκες» λοιπόν, που άλλες μπορεί να βρίσκονται σε υπόγεια, άλλες σε κάποιο πρώτο όροφο παλαιού κτιρίου, άλλες σε ισόγεια ανενεργών ζαχαροπλαστείων, εκεί λοιπόν, με είσοδο 35 πέσος Αργεντινής (8 πέσος μας κάνουν 1 ευρώ) πηγαίνουν οι άνθρωποι, σχολνώντας από τις δουλειές τους, έτσι απλά για να χορέψουν. Ένα… ταγκουδάκι.

Εκεί, στην πρώτη μου επίσκεψη, είναι που μαγεύτηκα με την προέκταση της αξίας και το έκανα σχεδόν καθημερινή μου επίσκεψη όσες μέρες κάθισα. Εκεί χορεύει ο καθένας με την κάθε μία. Αγνωστοι μεταξύ τους που θα παραμείνουν άγνωστοι και μετά. Δυστυχώς μια φυσική κι όχι κοινωνική (αφού εκεί ήμουν άγνωστος μεταξύ αγνώστων και κανείς δεν με ήξερε) συστολή δεν μου επέτρεψε να μάθω να το χορεύω, να σηκωθώ πάνω και να προσπαθήσω να ακολουθήσω κι εγώ τα βήματα του.

Δεν ήταν όμως μόνο η φυσική συστολή. Ηταν και κάτι άλλο. Αυτό που είδα και μελέτησα παρακολουθώντας το, επιβεβαιώνοντας για μια ακόμα φορά την ιδιότητα του κριτικού πως δηλαδή δεν παράγω έργo οπότε μελετώ το έργο των άλλων. Και παρακολουθώντας το «εξονυχιστικά», κατάλαβα δύο πράγματα.

Το ένα από αυτά είναι πως τη «δουλειά» την κάνει ο καβαλιέρος. Αυτός είναι που «καθοδηγεί» την ντάμα και που σκοπό έχει να προβάλει την ντάμα. Δεν είναι σαν άλλους χορούς που ο «καβαλιέρος» μπορεί να κάνει τις φιγούρες του, να κλέψει την παράσταση, να πάρει το χειροκρότημα, ερήμην της ντάμας. Δεν είναι ένα… «ροκ ’ν’ ρολ» που μπορείς να δεις ένα άλλο «Πρίσλει» να κουνά τη λεκάνη του θεσπέσια ανεξάρτητα αν έχει δίπλα του την Αν Μάργκρετ ή μια οποιαδήποτε ανώνυμη. Στο ταγκό που θα πάει ο καβαλιέρος να κάνει φιγούρες ερήμην της ντάμας, έχουμε φάουλ κι αποτυχία. Ο καβαλιέρος δεν χόρεψε καλά. Αφού δεν κατάφερε να καθοδηγήσει και να προβάλει τη ντάμα, απέτυχε. Τέλος. Συνεπώς, δεν ήταν μόνο η φυσική συστολή αλλά κι η ευθύνη που αναλαμβάνεις στο ρόλο του καβαλιέρου.

Το δεύτερο πράγμα, όμως, που κατάλαβα είναι αυτό περί του ερωτισμού!!! Με παραξένεψε αρχικά το γεγονός ότι αυτοί οι άγνωστοι μεταξύ αγνώστων που πήγαιναν και χόρευαν στις «μιλόνγκες», μετά από εκείνο το γεμάτο ερωτισμό τρίλεπτο, όπου τα σώματα πλησιάζονταν, ακουμπούσαν, εφάπτονταν, αποχωρίζονταν σε μια αίσθηση σωματικής διεκδίκησης, και μετά το τέλος του χορού, έβλεπες ότι απομακρύνονταν κι ο καθένας κι η κάθε μία ξαναγύριζε στο τραπέζι του και στην καρέκλα του. Ο ερωτισμός του ταγκό διαρκούσε όσο και το «κομμάτι». Αυτά τα 3 με 4 ή 5 λεπτά. Ο θεός- Ερωτας στη συγκεκριμμένη περίπτωση ήταν το ίδιο το ταγκό. Ο συγκεκριμένος θεός κρατούσε τα βέλη του μόνο για αυτό το 3λεπτο ή 5λεπτο. Και τα βέλη αυτά δεν εκτοξεύουνταν παρα περιφέρονταν ανάμεσα στον καβαλιέρο, τη ντάμα και τις κινήσεις τους. Μετά ξαναέμπαιναν στη φαρέτρα περιμέντας το επόμενο σήμα από το ακορντεόν. Ο Ερωτας ήταν ο ίδιος ο χορός, αυτός ήταν ο θεός αυτοπροσώπως, αυτός έκανε το κουμάντο και τα ήθελε τα βέλη για πάρτη του.

Αυτά κατάλαβα στις «μιλόνγκες». Κι όταν τα είδα και στην πράξη σε προγραμματα σαν και τα παραπάνω που ανάφερα, είτε στο χριστουγεννιάτικο «ρεβεγιόν», είτε μια βραδιά που πήγα σε ένα παλιό ζαχαροπλαστείο, έτος ιδρύσεως 1912, μια «confiteria» όπως τη λένε, με ονομασία «Ideal», ή ένα απόγευμα στο ιστορικό του Μπουένος Αιρες café, το «Tortoni» στην Avenida De Mayo, στη Λεωφόρο Μάη δηλαδή, που το έχει σχεδιάσει ο ίδιος Γάλλος που «έκανε» και το Café de Flore» στο Παρίσι, εκεί, με τον συγκινημένο κι εκστασιασμένο κόσμο έβλεπα πως λειτουργούσα στην πράξη το νόημα που είχα αισθανθεί: Ολοι ήταν ερωτευμένοι με το ταγκό και χάρη στο ταγκό. Πολύ απλά. Διότι όλος ο έρωτας είναι αυτό: Το ταγκό! Ξελογιάζει τους ανθρώπους και το ερωτεύονται. Και τα βέλη του θεού προς τον κόσμο στόχευαν.

Κατανοεί μετά κανείς από τι βαθιά συναισθήματα έχει γεννηθεί, τι εκφράζει, τι ψυχοσύνθεση λαού κεντά και συγχρόνως αντιπροσωπεύει. Κι όταν μάλιστα πηγαίνεις σε κάποια café, της μποέμικης συνοικίας που λέγεται San Telmo, όπου εκεί χορεύουν και στην πλατεία, και βλέπεις στον κατάλογο πως για τον καφέ macchiato έχουν προβλέψει μια δική τους παράλληλη ονομασία και τον βαφτίζουν «café de lagrima», «καφέ με δάκρυ», ε, τότε πάς πολύ παραπέρα με το τι σημαίνει Ταγκό.